Curriculum Vitae
Curriculum Vitae
Μαθήματα Courses
Διδακτική δραστηριότητα
Teaching
Ερευνητική δραστηριότητα
Research
Βιβλία/Books
Δημοσιεύσεις/Publications
Επιμέλειες/Αφιερώματα
Editings
Συνέδρια/Ημερίδες
Conferences
Σύνδεσμοι/Links
ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ THΣ TEXNHΣ

Γενική περιγραφή

Kατά την ανθρωπολογία και την κοινωνιολογία η τέχνη δεν είναι ψυχολογικό αλλά σαφώς κοινωνικό φαινόμενο, γιατί συνεπάγεται την επικοινωνία και τη συλλογική συμμετοχή είτε στην παραγωγή είτε στην πρόσληψη του καλλιτεχνικού έργου. ΄Oπως κάθε κοινωνικό φαινόμενο, το ίδιο και η τέχνη εξαρτάται από το στάδιο της ιστορικής εξέλιξης, από την κοινωνική οργάνωση και από το συμπεριέχον στο οποίο παράγεται η διανέμεται. H τέχνη δεν κατανοείται κατά τον ίδιο τρόπο σε όλες τις κοινωνίες. Στο πλαίσιο του μαθήματος, μέσα από την ιστορική εξέταση των φαινομένων της τέχνης και του πολιτισμού από την προϊστορική έως τη σύγχρονη εποχή, επιχειρείται, κάθε φορά, η διερεύνιση των ιστορικών και κοινωνικών συνθηκών οι οποίες καθορίζουν, εν πολλοίς, το πλαίσιο εντός του οποίου κινείται η τέχνη κάθε εποχής. Tαυτόχρονα, γίνεται προσπάθεια, μέσω της ανθρωπολογικής οπτικής, να ερμηνευτούν τα φαινόμενα της τέχνης και του πολιτισμού μέσα από τη σχετική αυτονομία την οποία παρουσιάζουν, ώστε να αποτραπούν οι θεωρήσεις τόσο της κατασκευής όσο και της αντανάκλασης.

Πιο συγκεκριμένα για κάθε εποχή και για κάθε κουλτούρα, η ανθρωπολογία της τέχνης ερευνά:

Α. τις διάφορες διαβαθμίσεις της –γούστο, ψυχαγωγία, καθαρή τέχνη- και τις διακυμάνσεις των μεταξύ τους ορίων (π.χ. πού κατατάσσει η κουλτούρα την οπερέτα, την παραλογοτεχνία, το λαϊκό τραγούδι και το ρεμπέτικο).

Β. τις σχέσεις με την κοινωνική οργάνωση και την κοινωνική πρακτική, π.χ. τις σχέσεις τέχνης και θρησκείας, τις σχέσεις με τα κοινωνικά στρώματα και με την κυρίαρχη τάξη (λαϊκή τέχνη,θέατρο σκιών, καρναβάλι).

Γ. τη διαδικασία της αισθητικής πρόσληψης (μέθεξη, ταύτιση, τελέσεις). Π.χ. ο κινηματογράφος ως σύγχρονος τελεστικός μηχανισμός στις αστικές κοινωνίες.

Δ. τη θέση που κατέχει η τέχνη ανάμεσα στις λειτουργίες της κοινωνικής αναπαραγωγής (κοινωνικοποίηση, μνημεία, τελετουργίες) και στη διαμόρφωση των κοινωνικών και συλλογικών παραστάσεων.

Ε. τη σχέση των συμβολισμών της με την παράδοση, με τα ιδεατά μοντέλα και με την κοσμοαντίληψη της δοσμένης κοινωνίας.

Στ. τoυς λόγους της κυριαρχίας ορισμένων αισθητικών κατηγοριών ή μορφών σε κάθε ιστορική περίοδο (π.χ. το μπαρόκ στην Aντιμεταρρύθμιση).

Ζ. τις σχέσεις της με την ιδεολογία και το ρόλο της στην κοινωνική διάκριση με τη χρήση της ως συμβολικού κεφαλαίου (γόητρο, κειμήλια) και τέλος,

Η. τους όρους της παραγωγής της και τη συμβολή της στη δυναμική του κοινωνικού μετασχηματισμού (πρωτοπορίες, το μπουρλέσκ στο βουβό κινηματογράφο).